Reprezentacje umysłowe – jak odbieramy świat? Cz.1

Wydaje Ci się, że wiesz jak działa Twój mózg? Badania jednoznacznie pokazują, że nie masz pojęcia.

Poglądy na temat tego jak nasz umysł przetrzymuje informacje są podzielone o wiele bardziej niż może się wydawać na pierwszy rzut oka. Najpierw warto zauważyć jeden podstawowy fakt:

Nasze myśli to nie świat.

Co w tym odkrywczego, skoro mówi o tym połowa psychoterapeutów? Otóż ważne, żebyś dokładnie zrozumiał co to wnosi do Twojego oglądu świata. Świat składa się z materii, różnych pierwiastków. Natomiast to, co widzisz to w najlepszym wypadku przebłyski bio-elektro-chemiczne. Mają kompletnie inną naturą, są inaczej zbudowane, inaczej przechowywane, inaczej kategoryzowane. Są czymś innym.

Jakie więc są wątpliwości?

Na początek pytanie, czy reprezentacje są uświadomione czy też nie. A dokładniej, czy każda reprezentacja musi być uświadomiona. Bardzo chcielibyśmy przeważnie wierzyć, że decydujemy na podstawie danych dostępnych świadomości, jednak chyba wszyscy przyjęli już do wiadomości że jest inaczej.

Ciekawym i, w przeciwieństwie do wszelkich metafor i poglądów, twardym przykładem nieświadomych efektów może być efekt poprzedzania. Cytując wiki:

?Poprzedzanie, lub inaczej prymowanie, torowanie (ang. priming) ? w zasadzie nie jest to system pamięci ale raczej zjawisko, czy nawet procedura doświadczalna w badaniach psychologicznych, poprzez którą tworzona jest jakaś forma pamięci. Efekt poprzedzania to wpływ wcześniejszej ekspozycji bodźca na późniejszą aktywność z nim związaną.

Efekt poprzedzania można podzielić z punktu widzenia aspektu bodźca, który wywołuje efekt:

– poprzedzanie percepcyjne

– poprzedzanie semantyczne

Efekt poprzedzania można podzielić też ze względu na konsekwencje, jakie wywołuje:

– poprzedzanie pozytywne (torowanie) ma miejsce wówczas, kiedy wcześniejsza ekspozycja danego bodźca ułatwia wykonywanie jakiegoś zadania, czynności, choćby poprzez zmniejszenie czasu reakcji

– poprzedzanie negatywne ma miejsce wówczas, kiedy wcześniejsza ekspozycja bodźca utrudnia wykonywanie danego zadania, czynności, choćby poprzez wydłużenie czasu reakcji?

Czyli tłumacząc na naprawdę prosty język łatwiej wyobrazić sobie jabłko po przeczytaniu tekstu, w którym pojawia się dużo informacji powiązanych, jak opowieści o lecie czy artykuł na temat owoców.

Kolejna dyskusja toczy się wokół obrazów i twierdzeń.

Czy widzimy różne obrazy czy też myślimy pojęciowo? Tu jest o wiele ciekawiej.

O ile w kwestii świadomości dochodzimy do jakichś wniosków, o tyle tutaj trzeba powiedzieć sobie jasno, że albo jest tak i tak, albo po prostu nie mamy pojęcia jak działa mózg.

Proste testy wykazują, że na pewno używamy nie tylko obrazów jako reprezentacji świata. Eksperyment:

„Ania wyższa od Basii. Celina jest wyższa od Anii. Ania jest wyższa od Dominiki.

  1. Czy Ania jest wyższa od Celiny?
  2. Kto jest najniższy?

Wyniki badań były jasne. Drugie pytanie wymaga dłuższego zastanowienia, czyli czytając nie tworzymy cały czas obrazów ? wtedy czas odpowiedzi byłby identyczny.

Ale z drugiej strony?

„Wyobraź sobie wyspę. Stoisz przy samym morzu a kilkadziesiąt metrów od Ciebie znajduje się krzak.”

Następnie zadawano pytania na temat morza jak i na temat krzaka. Te drugie wymagały dłuższego zastanowienia. Niemal jak gdyby badani dosłownie przechadzali się po nieistniejącej wyspie!

Jak to możliwe? Przecież odległości w umyśle powinny się zacierać.

Reszta w kolejnej części.

Masz pomysł gdzie tego użyć? 😉

P.S.

Jeśli spodobał Ci się artykuł, to nie ukrywaj tego przed światem i kliknij „Lubię to” albo „G+” simple smile Reprezentacje umysłowe   jak odbieramy świat? Cz.1

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)
Reprezentacje umysłowe – jak odbieramy świat? Cz.1, 5.0 out of 5 based on 1 rating
Twoi znajomi też mogą skorzystać!
Autor: Jakub Królikowski

7 genialnych kometarzy

  1. Kamil pisze:

    Ciekawy artykuł. Mi się jednak wydaje, że myślimy tak i tak. Jednak myślenie obrazami jest o wiele skuteczniejsze. Pokazują to badania na mapach myśli, gdzie studenci uzyskują 10% wzrost efektywności. Po 2 ja też takie notatki bardziej preferuje.

    Zastanawia mnie czy my sami nie zabijamy nasze zdolności myślenia obrazkami przez linearne notowanie.

    Pozdrawiam
    Kamil Kuczyński

    http://7zasad.uphero.com/ -darmowy kurs jak uczyć się języków. Przyśpiesza naukę nawet o 3-4 razy.

      (Zacytuj)

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    • Jakub Królikowski pisze:

      Chciałbym zobaczyć, jak używając obrazów omawiasz pojęcia abstrakcyjne albo używasz matematyki wyższej 😉
      Stawiam też na oba, albo tak jak pisałem -- jest całkiem inaczej i po prostu jeszcze nie wiemy jak.

      Na przyszłość: jeśli chcesz dać link to TYLKO jako swoją stroną w komentarzu, chyba że coś kluczowego dla wypowiedzi, inaczej będą wylatywać.

        (Zacytuj)

      VN:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
      VN:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0 (from 0 votes)
  2. Kamil pisze:

    Jakub Królikowski:
    Chciałbym zobaczyć, jak używając obrazów omawiasz pojęcia abstrakcyjne albo używasz matematyki wyższej
    Stawiam też na oba, albo tak jak pisałem ? jest całkiem inaczej i po prostu jeszcze nie wiemy jak.

    Na przyszłość: jeśli chcesz dać link to TYLKO jako swoją stroną w komentarzu, chyba że coś kluczowego dla wypowiedzi, inaczej będą wylatywać.

    Na matematyce wyższej się nie znam. Chyba każde pojęcie abstrakcyjne ma jakiś symbol, chociaż nie wiem czy to wystarczy.

    O co ci chodziło z tymi linkami?

      (Zacytuj)

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    • Jakub Królikowski pisze:

      Po pewnej granicy po prostu przestanie albo nie będzie naturalne. Spójrz na przykład ze wzrostem :)

      Link w Twoim podpisie. Mam absolutny luz ze stronami podlinkowanymi przez imię i nazwisko -- po to jest to pole. Za to w samym komentarzu link musi mieć mocne uzasadnienie, na przykład omówienie podobnego tematu na innej, np. Twojej, stronie na które chcesz się powołać żeby nie wklejać 2 str A4. Promocja kursu się pod to nie łapie (no, chyba że będę pisał o szybkiej nauce języków ;])

      Enjoy.

        (Zacytuj)

      VN:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
      VN:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0 (from 0 votes)
  3. Tomek pisze:

    Jeśli chodzi o matematykę, to weźmy sobie np. definicję granicy ciągu.
    http://upload.wikimedia.org/math/1/7/3/173a600b057ac33da0446d28b273eaa0.png

    W jaki sposób rozumiesz coś takiego?

    Tak:
    Dla dowolnej dodatniej liczby epsilon istnieje taki wskaźnik N, że dla wszystkich wskaźników n większych od N wyrazy ciągu leżą w kole o środku g i promieniu epsilon.

    A może tak:
    Wyobrażasz sobie jakąś kulką (o środku w „g”, o promieniu epsilon). Jeśli dla dowolnie małego epsilon poza kulką może być co najwyżej skończona liczba wyrazów ciągu to „g” jest granicą ciągu.

    To był prosty przykład, kiedyś robiony jeszcze w liceach.
    Bardziej hardkorowych wzorów nie ma szans zrozumieć\pojąć bez zobrazowania sobie tego (ale w sposób „aktywny”, obrazek można zmieniać, niektóre części są ruchome, przy czym zachowują się zależności gdy coś przesuwamy -coś jak aplet).

      (Zacytuj)

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    • Jakub Królikowski pisze:

      Osobiście ucząc się granic(w liceum, a jakże) obrazowałem je jako punkt na osi ze zmieniającym się epsilonem. Natomiast operując na nich nie odwoływałem się już do obrazu w żadnym wypadku(tak, jak ucząc się ich nie odwoływałem się do obrazowej reprezentacji liczb na osi).

      W sumie ciekawie byłoby przeprowadzić nad tym jakieś badania. Jeśli będę miał kiedyś możliwość je zasugerować to zrobię to. Na przykład jak analizują tego typu informacje niewidomi?

      Ja odczuwam to bardziej jako specyficzną formę reprezentacji przestrzennej -- w moim wypadku opartej o wzrok, dla niewidomych od urodzenia byłby to najpewniej dźwięk. Niemniej nie mam do tego badań i trochę o to się rozbija problem. Kojarzysz może jakieś?

        (Zacytuj)

      VN:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
      VN:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0 (from 0 votes)
  4. Daniel pisze:

    Tomek: Bardziej hardkorowych wzorów nie ma szans zrozumieć\pojąć bez zobrazowania sobie tego (ale w sposób „aktywny”, obrazek można zmieniać, niektóre części są ruchome, przy czym zachowują się zależności gdy coś przesuwamy -coś jak aplet).

    W takim razie jak zobrazujesz sobie kule 4-wymiarową?

      (Zacytuj)

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Connect with Facebook