Czym jest NLP? – Mity i Założenia NLP

Narosła już na tyle duża ilość sprzecznych przekonań na temat tego czym NLP rzeczywiście jest, że czas trochę rozjaśnić sytuację.

Krąży anegdota, na temat tego jak powstała nazwa programowanie neurolingwistyczne. Służy pewnie celom marketingowym (przeciwników czy zwolenników?), ale dobrze oddaje sytuację.

Ponoć kiedyś Bandlera, twórcę NLP, zatrzymała policja w ramach rutynowej kontroli drogowej. Biorą dokumenty, gadka o niczym. W końcu pada pytanie „a czym się Pan zajmuje, bo nie mam tutaj informacji?”. I tego dnia powstało programowanie neurolingwistyczne.

Skojarzenia, popularne definicje – czyli czym NLP nie jest

Pełna nazwa też jest co najmniej myląca. Największym zyskiem z nazwy programowanie neurolingwistyczne, jest szum tworzony przez naukowców zajmujących się neurolingwistyką. W latach 70’ bardzo pomogło to zbudować popularność metody, ale współcześnie wszystkim nam utrudnia to po prostu życie.

Osoby nie interesujące się NLP głębiej kojarzą cały pomysł albo z manipulacją (tych lubię najbardziej), albo z zestawem fałszywych, rzekomo „kluczowych” założeń(co tam, że praktycznie nikt ich nie stosuje) albo z technikami(niemal blisko).

Dlaczego NLP nie jest manipulacją? Z tego samego powodu, dla którego siekiera nie jest morderstwem. Narzędzie manipulacji byłoby już bliżej, ale znów NLP nie jest nim bardziej niż psychologia społeczna. Nadaje się do wywierania wpływu na ludzi, również tak żeby o tym nie wiedzieli, a nawet na ich niekorzyść, ale w zasadzie nie znam ludzi, dla których byłoby to główne zastosowanie NLP.

Eye accessing cues, preferencje sensoryczne w języku i inne cuda. Mocno nieaktualne, ale wiele osób jeszcze się tym zajmuje.

O tym, że „bycie wzrokowcem” itp. to przeważnie bujda, albo że sprawdzanie czy ktoś właśnie tworzy obrazy patrząc na ruch gałek ocznych ma raczej małą skuteczność nie będę nawet mówił. Oczywiście, po pewnej ilości treningu da się w rozmowie wyłapywać, który kanał sensoryczny w tej chwili(!) jest dla rozmówcy kluczowy(pojawiają się tak zaskakujące wnioski, jak „jeśli zwiększysz gestykulację, to zacznie więcej myśleć obrazami”) albo gdzie jest i jak wygląda obraz, który sobie wyobraził.

Tak czy inaczej od dawna nie jest to podstawa, ani nawet istotny składnik NLP. Umiejętność kalibracji o czym i jak myśli rozmówca jest istotna, ale korzystanie ze sztywnych reguł zdecydowanie nie jest „w modzie”.

NLP nie jest zbiorem technik. To brzmi już jak herezja, więc doprecyzuję: NLP nie jest wyłączenie zamkniętym zbiorem technik. Więc co na mojej stronie robi Encyklopedia NLP? Niektóre wzorce są na tyle popularne, że zdobyły nazwy. W ten sposób powstają narzędzia do różnych zadań, ale NLP zdecydowanie nie składa się tylko z tego.

Z drugiej strony nie można przyjąć radosnej twórczości fanów NLP. Dobrym przykładem jest „NLP to wszystko, co działa”(poważnie, taka definicja jest w obiegu). Modelujemy doskonałość korzystania z zapałek?

Metoda, podejście i założenia NLP – czyli czym NLP jest

NLP to zestaw założeń, na bazie których powstaje metoda, którą tworzy się dopiero techniki. Najważniejsze założenia, potrzebne Ci w tym momencie:

Mapa nie jest terenem – Gdzieś tam prawdopodobnie istnieje „prawdziwy świat”. Ale każdy z nas postrzega swój własny, indywidualny mikrokosmos w którym funkcjonuje. Różnice wynikają z percepcji, filtrów, reinterpretacji i wielu innych rzeczy. Żadna wizja nie jest lepsza ani gorsza od innej – za to może być lepsza albo gorsza w danym kontekście.

Nie ma porażek, istnieje tylko informacja zwrotna – Poza światem edukacji akademickiej nie ma jednego, jedynego poprawnego rozwiązania. Do jednego celu prowadzi wiele dróg. Jeśli droga, którą wybrałeś nie doprowadziła Cię do celu, który założyłeś spróbuj innej drogi – zdobyłeś nowe doświadczenie.

Doświadczenie ma strukturę – Cokolwiek robisz, czujesz, myślisz Twój mózg w jakiś sposób musi to zakodować. Musi jakoś odróżnić, czy właśnie jesz lody czy biegasz. Oraz jakie dokładnie to lody, jak Ci smakują, może też poniekąd jakie substancje odżywcze zawierały. Do wszystkiego można zadać pytanie „jak?”.

Jeśli ktoś mógł się czegoś nauczyć, to każdy może –Skoro doświadczenie ma strukturę, to można je odtworzyć. Pomijając różnice indywidualne, jak genetyka niezbędna do bicia rekordów na 100m, budowa mózgu synestetów albo wpływ na układ nerwowy ćwiczenia codziennie przez 20 lat gry na skrzypcach. Jeśli masz bardziej typowe potrzeby – możesz opanować dowolną wybraną umiejętność.

Ludzie zawsze podejmują najlepsze możliwe decyzje – Każdy, zawsze i wszędzie podejmuje najlepszą dostępną mu decyzję. Z zasady wybór jest ograniczony czasem, stanem emocjonalnym i innymi rzeczami. Jeśli zmienisz kontekst, pojawią się nowe możliwości.

Nie da się nie komunikować – Zawsze się komunikujesz. Możesz jedynie podjąć decyzję w jaki sposób chcesz się komunikować. Siedzenie w ciszy albo niedawanie znaku życia to też komunikacja.

Dodatkowym założeniem jest praktyczne podejście do komunikacji: Komunikat jest tym, co otrzymał odbiorca. NLP w subiektywnym obrazie świata kładzie dużą odpowiedzialność na użytkowniku – z jednej strony to tylko Twoja sprawa, jak przyjmiesz informacje ze świata, z drugiej to Twój interes, aby odbiorca otrzymał taki komunikat jaki chcesz.

Istnieje silne połączenie, między stanem emocjonalnym, myślami i fizjologią – jeśli masz jakieś wątpliwości, to zwiń się w kulkę, zacznij płakać i spróbuj zaplanować sobie wakacje.

Z tych założeń powstaje tak naprawdę jedyna metoda NLP.

Modelowanie – podstawowa „technika” NLP

Co zazwyczaj robią ludzie, kiedy widzą że ktoś jest od nich lepszy w dziedzinie, którą chcą opanować? Naturalnie opowiadają o nim kłamstwa, umniejszają zasługi i starają się zniszczyć. Załóżmy jednak na chwilę, że w takiej sytuacji znalazł się ktoś, kto nie jest upośledzony emocjonalnie.

Podchodzi więc do takiego człowieka i zadaje mu proste pytanie „Jak Ty to robisz?”. Niestety trzeba mieć sporo szczęścia, żeby się w ten sposób czegoś dowiedzieć. Nie twierdzę, że mało osób odpowie na to pytanie – wprost przeciwnie, większość będzie starała się pomóc. Za to przeważnie nie wiedzą, jak to robią.

Bo i skąd mieliby wiedzieć? Im bardziej ogólną wiedzę chcemy uzyskać, czyli na przykład przekonania artysty a nie sposób trzymania pędzla, tym mniejsza szansa, że będzie wiedział. Przecież przeważnie się nad tym nawet nie zastanawia – wybitni ludzie żyją tak jak cała reszta, ze świadomością że mają w jakiejś dziedzinie szczególnie dobre wyniki.

Żeby zdobyć model jakiegoś zachowania, trzeba mieć dwie wersje do porównania. Oni mają jedną, my mamy drugą, sytuacja jest trochę słaba. I tutaj pojawia się modelowanie.

Modelowanie, to ogół metod na jakie uda nam się wpaść, żeby wyciągnąć z kogoś jego umiejętności. W przypadku Miltona Ericksona, hipnoterapeuty, była to przede wszystkim lingwistyka, czyli dość proste schematy. Jeśli chcemy ustalić ogólnie „jak rozwijać karierę” potrzebujemy zebrać ludzi, którzy są w tym skuteczni we wszystkich w różnych branżach i ustalić części wspólne. Tutaj często trafimy na przekonania, schematy, tożsamości.

Czy modelowanie to proste skopiowanie czyjegoś zachowania? Nie do końca – to byłoby bardzo nieefektywne. Kolejnym etapem jest wydzielanie mniejszych struktur, aby ustalić jakie funkcje realizują poszczególne części i aby pozbyć się niepotrzebnych.

I tak dopiero powstają…

Techniki NLP

Czyli najbardziej szczegółowa część programowania neurolingwistycznego, która na dodatek jest najbardziej widoczna. Wszystkie Swish, Godiva, Fast Phobia Cure i cała reszta.

Teraz już widzisz, jak małą część NLP stanowią konkretne narzędzia. Czym przeważnie są techniki NLP? Są sekwencją działań na umyśle. Bardzo często są metaforami. I bardzo często występują w różnych wersjach.

Weźmy linię czasu. Nie znam nikogo przede mną, kto bawiłby się pytaniem „jak dużą część swojej linii czasu widzisz?”. Kiedy pokazałem to kilku zorientowanym w temacie osobom, napisałem artykuł kolejni ludzie zaczynają z tego korzystać. W ten sposób widzisz, jak bardzo NLP nie jest tylko zamkniętym zbiorem technik.

Korzystasz z czegoś szczególnie chętnie? simple smile Czym jest NLP? – Mity i Założenia NLP

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 4.3/5 (6 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)
Czym jest NLP? – Mity i Założenia NLP, 4.3 out of 5 based on 6 ratings
Twoi znajomi też mogą skorzystać!
Autor: Jakub Królikowski

2 genialnych kometarzy

  1. Przyjemnie pisze:


    Za to przeważnie nie wiedzą, jak to robią.
    Bo i skąd mieliby wiedzieć?

    I tacy ludzie odnoszą sukcesy, a co z osobami , które coś blokuje i nie odnoszą sukcesów, co można zrobić by dowiedzieć się skąd się bierze ich blokada i zmienić ich schemat myślowy, żeby zaprogramowali się tak , by odnosić sukcesy ?

    Pozdrawiam serdecznie
    Przyjemnie

      (Zacytuj)

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    • Właśnie dla tych osób (czyli biorąc razem każdy kontekst- każdego) jest modelowanie.

      Poprzec poznawanie wzorca sukcesu. To nie jest tak, że jakiś schemat jest „zły”. On po prostu prowadzi do rezultatu, który nam nie odpowiada.
      Potrzebujesz więc wziąć schemat, który daje taki rezultat jakiego chcesz i je porównać, a przeważnie po prostu skopiować ten skuteczny 😉

      Komuś konkretemu, w jakiejś konkretnej sytuacji chcesz coś zmienić?

      Enjoy;]

        (Zacytuj)

      VN:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
      VN:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0 (from 0 votes)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Connect with Facebook